دوران امتحانات معمولاً با استرس، کمخوابی، تغییر برنامه غذایی و ساعتهای طولانی مطالعه همراه است. این تغییرات میتوانند روی سطح قند خون افراد مبتلا به دیابت تأثیر بگذارند و کنترل بیماری را دشوارتر کنند. بنابراین، دانشآموزان و دانشجویان مبتلا به دیابت باید در این دوران توجه بیشتری به سلامت خود داشته باشند تا علاوه بر کسب موفقیت تحصیلی، از بروز نوسانات شدید قند خون نیز جلوگیری کنند.
چرا دوران امتحانات بر قند خون تأثیر میگذارد؟
استرس ناشی از امتحان باعث ترشح هورمونهایی مانند کورتیزول و آدرنالین میشود. این هورمونها میتوانند موجب افزایش قند خون شوند. از طرف دیگر، برخی افراد در شرایط استرس دچار کاهش اشتها میشوند یا وعدههای غذایی خود را حذف میکنند که این موضوع، بهویژه در افرادی که انسولین یا برخی داروهای کاهنده قند خون مصرف میکنند، ممکن است خطر افت قند خون را افزایش دهد.
همچنین شببیداری، مصرف زیاد نوشیدنیهای کافئیندار و کاهش فعالیت بدنی نیز از عواملی هستند که میتوانند کنترل قند خون را تحت تأثیر قرار دهند.
توصیههایی برای کنترل بهتر قند خون در ایام امتحانات
۱. وعدههای غذایی را حذف نکنید:
حتی اگر زمان کافی ندارید یا اشتهایتان کم شده است، سعی کنید وعدههای غذایی اصلی و میانوعدههای سالم را در زمان مناسب مصرف کنید. حذف وعده غذایی میتواند باعث نوسانات قند خون شود.
۲. قند خون خود را منظم اندازهگیری کنید:
در دوران امتحانات ممکن است قند خون بیش از روزهای عادی دچار تغییر شود. اندازهگیری منظم قند خون به شما کمک میکند در صورت بالا یا پایین بودن آن، اقدامات لازم را انجام دهید.
۳. خواب کافی را جدی بگیرید:
کمبود خواب میتواند حساسیت بدن به انسولین را کاهش داده و کنترل قند خون را دشوارتر کند. تلاش کنید حتی در روزهای امتحان، بین ۷ تا ۹ ساعت خواب باکیفیت داشته باشید.
۴. همیشه یک میانوعده مناسب همراه داشته باشید:
در روز امتحان، بهتر است خوراکیهایی مانند مغزها، بیسکویت سبوسدار، میوه یا در صورت توصیه پزشک، قرص یا ژل گلوکز را همراه داشته باشید تا در صورت افت قند خون بتوانید سریع اقدام کنید.
۵. مصرف نوشیدنیهای انرژیزا را محدود کنید:
بسیاری از نوشیدنیهای انرژیزا و برخی نوشابهها حاوی مقادیر زیادی قند و کافئین هستند و ممکن است باعث نوسانات قند خون یا افزایش اضطراب شوند. آب، دوغ کمنمک یا چای و قهوه بدون شکر انتخابهای مناسبتری هستند.
۶. دارو یا انسولین را فراموش نکنید:
مشغله امتحانات نباید باعث شود دارو یا انسولین خود را در زمان مقرر مصرف نکنید. در صورت تغییر برنامه غذایی یا ساعات امتحان، بهتر است از قبل با پزشک خود درباره تنظیم برنامه درمانی مشورت کنید.
روز امتحان چه نکاتی را رعایت کنیم؟
- صبحانه کامل و متعادل میل کنید؛
- قند خون خود را قبل از خروج از منزل بررسی کنید؛
- وسایل موردنیاز برای کنترل دیابت، مانند دستگاه تست قند خون، نوار تست، انسولین (در صورت نیاز) و یک منبع سریع قند، همراه داشته باشید؛
- در صورت احساس علائمی مانند لرزش، تعریق، ضعف یا سرگیجه، موضوع را به مراقب جلسه یا مسئول مربوطه اطلاع دهید.
جمعبندی
امتحانات میتوانند به دلیل استرس، تغییر الگوی خواب و تغذیه، کنترل قند خون را با چالش مواجه کنند. با برنامهریزی مناسب، تغذیه سالم، اندازهگیری منظم قند خون، خواب کافی و پایبندی به برنامه درمانی، دانشآموزان و دانشجویان مبتلا به دیابت میتوانند این دوره را با آرامش بیشتری پشت سر بگذارند و هم سلامت خود را حفظ کنند و هم بهترین عملکرد را در امتحانات داشته باشند.